Lược dịch từ bài viết của International Institute for Educational Planning, UNESCO1 (30/10/2020) [1]

Một báo cáo mới, được xuất bản bởi Trung tâm Đánh giá Giáo dục Phần Lan [2], đưa ra một  bức tranh toàn cảnh về cách sinh viên có thể vào học và tốt nghiệp đại học một cách  thuận lợi và có nhiều lựa chọn hơn. Báo cáo đưa ra các khuyến nghị chính sách cho Bộ  Giáo dục và Văn hóa và các cơ sở giáo dục nhằm cải thiện trải nghiệm học tập của sinh  viên và giảm thiểu sự bất bình đẳng.

“Không bỏ lại ai phía sau” là tôn chỉ của hệ thống giáo dục đại học Phần Lan. Với 13 trường đại  học và 22 trường đại học khoa học ứng dụng cùng các tổ chức tương đương, giáo dục đại học  cố gắng mang lại cơ hội giáo dục bình đẳng cho mọi công dân, không phân biệt giới tính, điều  kiện kinh tế xã hội, hoặc địa bàn cư trú. Để duy trì và làm tốt cam kết này, các lộ trình học tập  linh hoạt (flexible learning pathways) đã nổi lên như một định hướng chính sách quan trọng. 

Chúng tôi đã trò chuyện với Sirpa Moitus, một trong những tác giả của báo cáo, về lợi ích của  lộ trình linh hoạt đối với nhà trường cũng như học sinh. 

Vào đại học 

Hàng năm, khoảng 150.000 ứng viên tranh giành 50.000 suất học đại học (miễn học phí đối với  sinh viên Phần Lan và EU). Trong khi trên lý thuyết cần phải có đủ chỗ cho những người nộp  đơn đại học lần đầu, những người này còn phải cạnh tranh với nhóm người theo học văn bằng  hai hoặc nhóm người nộp đơn nhiều lần, đặc biệt là trong các lĩnh vực cạnh tranh như y khoa  và luật. Kết quả là, 2/3 số người nộp đơn không có chỗ học mỗi năm. Đây là một thách thức lớn  phải giải quyết, nhưng một phương án gọi là lộ trình học tập linh hoạt – đã bắt đầu mở ra giúp  cho nhiều người có cơ hội vào đại học. 

“Vì điểm trung học phổ thông thấp nên tôi nghĩ mình không đủ giỏi để học đại học. Nhưng, khi tôi bắt  đầu các khóa học đại học mở, tôi đã làm việc chăm chỉ và tôi có thể làm được. Và bây giờ tôi là một  nghiên cứu sinh, nó đã mở ra một thế giới hoàn toàn mới. Nó đã thay đổi cuộc đời của tôi. ” – Ý kiến của  một cựu sinh viên Open University trong buổi phỏng vấn lấy dữ liệu cho báo cáo. 

Một cách để vào đại học là đăng ký lộ trình dự bị mở (open studies pathway), kênh đã nhận  2.000 sinh viên vào năm 2019. Mở cho tất cả mọi người, sinh viên có thể theo học các khóa học  tại bất kỳ cơ sở giáo dục đại học nào vào tất cả các ngày, buổi tối hoặc trực tuyến. Moitus nói:  “Đây có thể coi là một loại cơ hội thứ hai cho những ứng viên không thể vào được bằng thủ tục  nhập học thông thường hoặc cho những người trưởng thành muốn vào học bậc cao hơn khi đã  có tuổi. Đối với một số người, lộ trình này thực sự là một con đường để làm chủ cuộc đời. 

Học tập 

Các lộ trình học tập linh hoạt đang tạo ra nhiều lựa chọn hơn về cách thức và nội dung mà sinh  viên muốn học tập. Bên cạnh được theo đuổi các khóa học tự chọn, sinh viên ở Phần Lan có  thể hưởng lợi từ các thỏa thuận giữa các cơ sở giáo dục đại học: họ có thể đăng ký các môn  học ở các ngành khác hoặc tại các trường khác. “Điều này cho thấy các bằng cấp ngày càng  trở nên đa ngành hơn, và sinh viên có thể học được nhiều hơn từ các lĩnh vực khác nhau, nâng  cao kỹ năng và năng lực của họ,” Moitus cho biết. Phương thức học tập cũng linh hoạt hơn so 

với trước, với sự phát triển của hình thức học trực tuyến. Moitus nói: “E-learning là xu hướng  của thời đại, và may mắn là xu hướng này đã bắt đầu trước khi COVID-19 xảy ra”. 

Trong chương trình học, sinh viên của chúng tôi có được sự linh động rất cao trong cách tự sắp xếp nội  dung học… Chúng tôi khuyến khích sinh viên tham gia các khóa học từ các khoa khác, dựa trên kế  hoạch học tập cá nhân của họ. Chúng tôi coi việc xây dựng lộ trình tốt nghiệp cho các em là rất quan  trọng ”. – Một trưởng khoa được trích lời trong cuộc phỏng vấn cho báo cáo. 

Công nhận quá trình học tập trước đó là một lợi thế lớn khác của lộ trình học tập linh hoạt. Điều  này đặc biệt quan trọng đối với sinh viên có nguồn gốc nhập cư. Theo báo cáo, 1/4 số người  nộp đơn nhập cư đã có sẵn bằng cấp, nhưng nhiều người trong số họ gặp khó khăn khi muốn  được công nhận quá trình học tập. Moitus nói: “Lộ trình học tập linh hoạt và hỗ trợ tốt cho sinh  viên, trong suốt quá trình học của họ, thực sự đã tiếp cận rất gần quan điểm bình đẳng. Đây là  một phần lý do tại sao chúng tôi đề xuất rằng tiêu chí linh hoạt và bình đẳng có thể đi đôi với  nhau. 

Ra trường 

Nhu cầu kết hợp giữa công việc thực tế và học tập đang tăng cao. Moitus cho biết: “Ý tưởng kết  hợp học tập dựa trên công việc vào giáo dục đại học đang thực sự có cơ sở và nó có thể cải  thiện triển vọng nghề nghiệp”. Kể từ năm 2017, các cơ sở giáo dục của Phần Lan đã và đang  phát triển một mô hình mới – học tích hợp làm việc – giúp sinh viên có được tín chỉ khi làm những  công việc phù hợp với văn bằng. 

Lộ trình linh hoạt: “Một mục tiêu di động” 

Lộ trình học tập linh hoạt đang định hình lại cách thức học tập của sinh viên. Nó thu hút sự quan  tâm lớn từ dư luận trong thập kỷ qua tại Phần Lan. Nhưng thực chất nó có nguồn gốc sâu xa  hơn vì nó liên quan sâu sắc tới một cam kết về sự bình đẳng cho tất cả mọi người. Để tiếp tục  giải quyết các vấn đề cấp bách xung quanh vấn đề bình đẳng, triết lý này gợi ý một số khuyến  nghị quan trọng để linh hoạt hóa lộ trình học tập. Từ việc thiết lập một định nghĩa quốc gia về  các lộ trình học tập linh hoạt, từ việc củng cố mối liên hệ giữa học tập linh hoạt và chính sách  bình đẳng, cho đến việc phát triển thêm chính sách định hướng để giúp sinh viên xác định lộ  trình phù hợp nhất so với nhu cầu của họ. 

“Phần Lan là một điển hình về tác động của mô hình tài trợ giáo dục đại học đối với các lộ trình học tập  linh hoạt. Nhiều dự án của chính phủ đã tài trợ cho các cơ sở giáo dục đại học nhằm thúc đẩy sáng kiến  chung về đào tạo trực tuyến, nghiên cứu chéo, nghiên cứu mở và về mô hình học tích hợp làm việc.  Thay vì cạnh tranh với nhau, các tổ chức được khuyến khích hợp tác. ” Michaela Martin, chuyên gia  chương trình IIEP-UNESCO. 

Ở các bước tiếp theo, Moitus cho biết báo cáo đã được đệ trình lên chính phủ để làm cơ sở cho  việc thảo luận chính sách về sự bình đẳng. Báo cáo cũng sẽ đóng góp vào đối thoại toàn cầu  về lộ trình học tập linh hoạt bởi vì dự án IIEP-UNESCO cũng bao gồm các nghiên cứu từ Chile,  Vương quốc Anh, Ấn Độ, Jamaica, Malaysia, Morocco và Nam Phi.

Tài liệu tham khảo:

1. http://www.iiep.unesco.org/en/higher-education-finland-quest-leave-no-one-behind-13522

2. Finnish Education Evaluation Centre

Sign up for a consultation

Contact