Chuyển biến mới trong chính sách thu hút sinh viên quốc tế của Phần Lan: 2026 - 2027

Từ Mùa Thu 2026 cho đến Mùa Xuân 2027, Chính phủ Phần Lan dự kiến thực hiện hàng loạt điều chỉnh quan trọng đối với các quy định dành cho sinh viên quốc tế. Theo chúng tôi, có một vài thay đổi cần chú ý, bao gồm:

• [1] Chương trình "miễn học phí" chính thức khép lại — Áp dụng từ 8/2026
• [2] Cởi trói cơ chế thu học phí cho các trường nghề — Áp dụng từ 8/2026
• [3] Thay đổi về chính sách bảo lãnh người thân của sinh viên (family) — Dự thảo

1. Thu học phí đối với sinh viên ngoài khối EU/EEA

Từ 8/2026, học phí sẽ được áp dụng cho các cá nhân đến từ các quốc gia thứ ba (ngoài khối EU/EEA) - bao gồm cả sinh viên Việt Nam - theo học chương trình trung học phổ thông hoặc giáo dục nghề nghiệp khi cư trú tại Phần Lan theo diện thị thực sinh viên.

Các chương trình du học được tổ chức theo dạng không-thu-học-phí sẽ chính thức khép lại. Sinh viên quốc tế phải đóng học phí bất kể chương trình học được giảng dạy bằng ngôn ngữ nào. Đối với công dân quốc tế đang ở Phần Lan với các diện thị thực khác cũng phải đóng học phí nếu muốn đi học (trừ trường hợp có thẻ cư trú vĩnh viễn). Quy định này vẫn áp dụng ngay cả khi người học theo đuổi nhiều chương trình học hoặc học liên tục.

Như vậy, có hai nhóm đối tượng bị điều chỉnh bởi quy định này: nhóm du học sinh bậc THPT và nhóm đi du học nghề (các chương trình miễn học phí).

Chính sách này phản ánh nỗ lực đa chiều của Chính phủ Phần Lan, bao gồm việc kiểm soát chất lượng đối với các chương trình thu hút học sinh quốc tế trẻ tuổi và các biện pháp nhằm cắt giảm thâm hụt ngân sách quốc gia.

2. Cởi trói cơ chế thu học phí cho các trường nghề

Giáo dục nghề nghiệp của Phần Lan, trong một thời gian dài, hoạt động trên cơ chế "đóng" đối với phần lớn sinh viên quốc tế, và chỉ tập trung phục vụ nhu cầu của người địa phương, dân EU, và người nhập cư.

Đến năm 2022, Phần Lan "thí điểm mở cửa" thu hút công dân quốc tế đến học nghề. Khi đó, cơ sở pháp lý là chính sách "xuất khẩu giáo dục" thông qua các đại diện tuyển sinh của các trường nghề. Song song với mô hình xuất khẩu giáo dục, các chương trình du học "miễn học phí" cũng xuất hiện thông qua đào tạo tiếng Phần Lan trước khi vào học chuyên môn.

Kết quả của giai đoạn trên khá ấn tượng, nhưng cũng kéo theo nhiều khó khăn cho ngành giáo dục Phần Lan và các bên liên quan. Vấn đề thâm hụt ngân sách là một trở ngại lớn đối với các chương trình miễn học phí. Trong khi đó các chương trình có đóng học phí gặp nhiều thách thức trong mô hình thu hộ chi phí đào tạo, trong bối cảnh trường nghề chưa được trực tiếp thu học phí từ sinh viên.

Từ tháng 8/2026, Phần Lan sẽ cho phép các trường nghề tuyển sinh theo cơ chế mở hơn. Ở góc độ học phí, các trường sẽ được thu học phí trực tiếp từ người học, tương tự như mô hình đã được thiết lập và áp dụng tại các Đại học và Đại học Khoa học Ứng dụng. Nói cách khác, các trường nghề nay đã được phép tuyển sinh quốc tế trực tiếp. Quy định này đã được thông qua và chính thức được áp dụng từ 8/2026.

Có thể nói, trước đây, việc phải thu học phí gián tiếp là một "điểm nghẽn" trong lộ trình quốc tế hóa giáo dục của hệ nghề. Sự thay đổi sắp tới được dự báo sẽ mang đến nhiều cơ hội cho người học. Đây cũng là cơ hội để các trường nghề Phần Lan duy trì sứ mệnh đào tạo của mình, đồng thời quốc tế hóa và nâng chuẩn chương trình đào tạo.

3. Thắt chặt quy định bảo lãnh người thân của sinh viên (dự thảo)

Một trong những thay đổi gây chú ý nhất là một dự thảo liên quan đến việc bảo lãnh gia đình của sinh viên quốc tế. Trong nhiều trường hợp, du học sinh quốc tế khi đến Phần Lan theo học các chương trình là người đã kết hôn, đã có gia đình.

Vì nhiều lý do khác nhau, trong giai đoạn sắp tới, Chính phủ Phần Lan đề xuất có sự kiểm soát cao hơn về điều kiện bảo lãnh gia đình của sinh viên. Dự kiến Quốc hội Phần Lan sẽ bắt đầu xem xét quy định này từ Tháng 8/2026. Nếu được thông qua, dự kiến nó sẽ được áp dụng từ Mùa Xuân năm 2027. Vậy nội dung cốt lõi của quy định này là gì?

Quy định mới sẽ điều chỉnh hai khía cạnh là “Thời gian chờ để mở đơn visa gia đình” và “Thời gian xử lý hồ sơ gia đình”. Về thời gian chờ, Dự thảo đề xuất rằng sinh viên nên đến Phần Lan học tập ít nhất 1 năm, sau đó mới mở đơn xin visa / giấy phép cư trú cho thành viên gia đình. Về thời gian xử lý, sau khi mở đơn, thành viên gia đình có thể phải chờ lên đến 9 tháng để được xử lý.

Quy định này nhằm hướng tới mục tiêu giáo dục bền vững, ưu tiên những sinh viên có động cơ học tập rõ ràng và năng lực tài chính vững vàng. Cần chú ý rằng dự thảo này, nếu được thông qua, cũng không ngăn cản đoàn tụ gia đình, nhưng sinh viên cần thực hiện có kế hoạch và phù hợp với điều kiện của gia đình.

***